فصلنامه مطالعات تبلیغ دینی

فصلنامه مطالعات تبلیغ دینی

کاربست شیوه‌های اقناعی در تبلیغ دینی با تبیین قرآنی و روایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی
2 دانشگاه قرآن و حدیث
چکیده
اقناع به‌عنوان فرایند تأثیرگذاری هوشمندانه، شیوه‌های متعددی دارد که در تبلیغ دینی نیز کاربرد داشته‌اند. ازآنجاکه برخی از شیوه‌های تأثیرگذاری بر مخاطبان اخلاقی نیستند، حساسیت نسبت به عدم کاربست آنها در تبلیغ دینی مضاعف است و لذا این پژوهش به‌دنبال آن بوده تا کشف نماید کدام شیوه‌های اقناعی موجود در تبلیغ دینی پرکاربرد و استفاده از آنها تا چه میزان با آیات قرآن و احادیث همسو بوده است. طبق روش تحلیل داده‌بنیاد و مصاحبه با کارشناسان مشخص گردید که شش شیوه اقناعی «استدلال، تکرار، امیدآفرینی، ایجاد‌ترس، ایجاد نیاز و استناد به مشاهیر» کاربرد بیشتری نسبت به سایر شیوه‌های اقناعی در تبلیغ دینی داشته‌اند و نتایجی که از تحلیل و بررسی این شیوه‌ها در قرآن و احادیث به دست آمد، نشان‌دهنده همسویی غالب تبلیغ دینی بر محور آیات و احادیث بوده است.
گفتنی است استدلال قرآنی و روایی، بصیرت‌افزا همراه با چینش منطقی و محتوای غنی، ساده و شفاف و دارای فرصت انتخاب برای مخاطبان است و تکرار مورد نظر قرآن و احادیث هم آگاهی‌بخش، به دور از اغراق، متناسب با ظرفیت، مراعات‌کننده احترام و به دور از تحمیل پیام است، امید‌آفرینی هم تأمین‌کننده کارکرد تبشیر و به دور از امید کاذب بوده و ایجاد ترس نیز، متواضعانه، متوازن با بشارت و به‌دور از قالب‌های ضد‌اخلاقی است. همچنین ایجاد احساس نیاز، متناسب با ظرفیت و به دور از امیال کاذب و تحمیل بر دیگران و استناد به مشاهیر بر محور تخصص آنها و حق انتخاب مخاطب است.
 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Application of Persuasive Methods in Religious Propaganda with Quranic and Narrative Explanations

نویسندگان English

hossain hajipor 1
hojjatollah bayat 2
1 Islamic Azad university
2 Quran and Hadith University
چکیده English

Persuasion, as an intelligent influence process, has many methods that have been used in religious propaganda. Since some methods of influencing the audience are not ethical, the sensitivity to their non-use in religious propaganda is doubled. And therefore, this research sought to discover which persuasive methods are widely used in religious propaganda and to what extent their use was consistent with the verses of the Qur'an and hadiths. According to the database analysis method and interviews with experts, it was determined that six persuasive methods "argument, repetition, creating hope, creating fear, creating a need and referring to celebrities" were more useful than other persuasive methods in religious propaganda. And the results obtained from the analysis and investigation of these methods in the Qur'an and hadiths have shown the dominant alignment of religious propaganda on the axis of verses and hadiths.
Of course, the Qur'anic and narrative reasoning is insightful along with logical arrangement and rich content, simple and clear and has the opportunity to choose for the audience, and the desired repetition of the Qur'an and hadiths is also informative, far from an exaggeration, appropriate to the capacity, respecting respect and far from the message is loaded. Creating hope provides the function of evangelism and is far from false hope, and creating fear is modest, balanced with evangelism, and far from anti-moral forms. Also, creating a feeling of need, according to the capacity and away from false desires and imposing on others, and referring to celebrities based on their expertise and the right to choose the audience.
 

کلیدواژه‌ها English

Keywords: Religious propaganda
Methods of persuasion
Reasoning
Repetition
Creating hope
Creating fear
Creating a need
Citing celebrities

عنوان مقاله العربیة

تطبیق الأسالیب الاقناعیة فی التبلیغ الدینی من خلال التبیین القرآنی والروائی

چکیده العربیة
إنّ الإقناع باعتباره عملیة التأثیر الذکی له أسالیب شتى تُستخدم فی التبلیغ الدینی. توجد أسالیب غیر أخلاقیة للتأثیر على المتلقی، فلابدّ من التأکید على نبذها فی التبلیغ الدینی، ومن هذا المنطق یقوم هذا البحث بالکشف عن الأسالیب الإقناعیة الکثیرة الاستخدام فی التبلیغ الدینی ومدى موافقتها مع الآیات القرآنیة والأحادیث.

وبناء على منهج تحلیل المعطیات والمقابلة مع الخبراء قد تبین أن الأسالیب الستة الإقناعیة‌ای «الاستدلال، والتکرار، وبث الأمل، والإرهاب، وإیجاد الحاجة، والاستناد إلى المشاهیر» لها استعمال أکثر قیاسا إلى غیرها من الأسالیب الإقناعیة فی التبلیغ الدینی، هذا والنتائج التی تم التوصّل إلیها من خلال تحلیل ودراسة هذه الأسالیب فی القرآن والحدیث تشیر إلى أن هذه الأسالیب التبلیغیة الدینیة کان مبتنیة على الآیات والأحادیث.

إلا أنّ الاستدلال القرآنی والروائی یرفع بصیرة المتلقی، وهو مصحوب بالتشکیلة المنطقیة والمضمون الغنی والبسیط والشفاف مع اعطاء المتلقی حق الاختیار، کما أن التکرار فی القرآن والأحادیث یزید المعرفة وبعید عن الإغراق و یتلائم مع القابلیات و یحترم المتلقّی ویتجنّب فرض رسالته، وبث الأمل فی المصدرین أیضا یصبّ فی صالح البشارة وبعید عن الأمل الکاذب، کما أن الإرهاب أیضا یکون بخضوع ومتوازن مع البشارة وبعید عن اللااخلاقیة. کما أنّ إیجاد الشعور بالحاجة أیضا یتلائم مع القابلیات وبعید عن النزعات المزیفة وعن فرض الرأی، والاستناد إلى المشاهیر أیضا قائم على التخصص وحق اختیار المتلقی.

کلیدواژه‌ها العربیة

  • التطبیق
  • الأسالیب الإقناعیة
  • التبلیغ الدینی

  • تاریخ دریافت 05 تیر 1402
  • تاریخ بازنگری 03 مرداد 1402
  • تاریخ پذیرش 24 شهریور 1402
  • تاریخ انتشار 01 مهر 1402